Het Andesvirus is een soort hantavirus dat kan worden uitgescheiden door urine of ontlasting van de rijstrat, een soort rat die alleen in Zuid-Amerika voorkomt.
Besmetting en preventie
Je kan het virus krijgen door contact met keutels, urine en speeksel van de rijstrat, of door het inademen van stofdeeltjes in die uitwerpselen. Het Andesvirus is een van de weinige hantavirussen die van mens op mens kunnen worden doorgegeven. Het is nog niet bekend hoe het virus precies van mens op mens overgaat, maar de kans dat mensen elkaar besmetten is klein. Internationaal zijn er slechts enkele voorbeelden beschreven. Overdracht van het Andesvirus van mens op mens kan alleen gebeuren bij als er langdurig nauw contact is met een besmet persoon.
Als er sprake is van een besmetting met het Andesvirus, moeten mensen onderling afstand houden en eventueel een neusmondmasker dragen om verdere verspreiding en besmettingen te beperken.
Ziekteverschijnselen bij mensen
Mensen kunnen milde klachten krijgen die lijken op griep, maar ook hoge koorts en ademhalingsproblemen en last van hevige vermoeidheid. Later kan dit in sommige patiënten leiden tot ernstige long- en hartproblemen. Van de mensen die deze ernstige klachten krijgen kan 30-50% aan het virus overlijden. Na besmetting met het Andesvirus krijgen de meeste mensen binnen één tot zes weken klachten.
Behandeling
Er bestaat geen vaccin en geen behandeling tegen het Andesvirus. Bij mensen die met ernstige ziekte door het Andesvirus in het ziekenhuis worden opgenomen is de behandeling vooral gericht op het ondersteunen van de ademhaling en het voorkomen van andere complicaties.
Risico op verspreiding in Nederland erg klein
Buiten Zuid-Amerika komt het Andesvirus niet voor. De kans dat mensen in Nederland ziek worden is daarom verwaarloosbaar klein. Er is geen risico voor de volksgezondheid. De betrokken organisaties houden de situatie zorgvuldig in de gaten.
Andesvirus bij ratten in Nederland
Kenmerkend voor hantavirussen is dat ze in principe allemaal hun eigen knaagdier als gastheer hebben. Voor het Andesvirus is dat de rijstrat, een soort rat die leeft in Zuid-Amerika. De rijstrat leeft niet in Nederland en de rest van Europa. Verspreiding van het Andesvirus via knaagdieren in Nederland is dan ook erg onwaarschijnlijk.
Wanneer loop je wél risico?
Alleen mensen die langdurig nauw contact hebben gehad met een persoon met het hantavirus, lopen mogelijk een risico. De (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) neemt actief contact op met deze mensen.
Ook mensen die op reis gaan naar Zuid-Amerika, en dan vooral Argentinië, hebben een hele kleine kans op besmetting. Neem eventueel contact op met uw GGD voor advies voordat u op reis gaat.
Testen op Andesvirus
Testen is niet nodig als je geen bericht hebt gekregen van de GGD. Testen op Andesvirus gaat met een (polymerase chain reaction) voor hantavirussen. Daarnaast is er een specifieke Andesvirus-PCR-test. Voor het testen op Andesvirus wordt op alle hantavirussen en Andesvirus specifiek getest. De testen worden door het RIVM en (Erasmus Medical Center) gelijktijdig uitgevoerd en de resultaten worden samen geanalyseerd en vergeleken voor een zo betrouwbaar mogelijk advies.
Aantonen van hantavirus kan ook met een zogenaamde serologische test die afweerstoffen tegen het virus meet. De test kan meten of iemand de infectie heeft, maar ook of iemand de infectie heeft doorgemaakt. Deze test is ook bruikbaar om afweerstoffen tegen het Andesvirus aan te tonen.
Wat als ik klachten krijg?
Krijg je klachten zoals koorts, spierpijn of benauwdheid én heb je recent nauw contact gehad met iemand die het Andesvirus heeft en heb je nog geen contact gehad met de GGD? Neem dan contact op met je lokale GGD.